سید حبیبالله تدینی کارشناس سیاسی در گفتگو با خبرنگار «نسیم محلات»، با اشاره به سالروز اعتراض تاریخی امام خمینی(ره) به قانون کاپیتولاسیون، اظهار کرد: کاپیتولاسیون یا قضاوت کنسولی به این معنا بود که اگر یک تبعه آمریکایی در ایران مرتکب جرم میشد، دستگاه قضایی کشور حق محاکمه او را نداشت و رسیدگی به پروندهاش باید در آمریکا انجام میگرفت؛ موضوعی که استقلال قضایی و حاکمیت ملی ایران را زیر سؤال میبرد.
وی با اشاره به زمینههای تاریخی تصویب این قانون افزود: پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، نفوذ آمریکا در بخشهای مختلف کشور، از جمله ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی، دستگاه اجرایی، بخشهای مالی و حتی نظام آموزشی افزایش یافت و شمار مستشاران آمریکایی در ایران گسترش پیدا کرد.
تدینی ادامه داد: افزایش حضور مستشاران آمریکایی، زمینهساز درخواست مصونیت قضایی برای آنان شد؛ بهگونهای که این افراد، علاوه بر حقوق و مزایای قابلتوجه و امکانات رفاهی، مبالغی با عنوان «حق توحش» نیز دریافت میکردند؛ موضوعی که بهروشنی نشاندهنده نگاه تحقیرآمیز آنان به ملت ایران بود.
وی با اشاره به روند تصویب کاپیتولاسیون بیان کرد: محمدرضا پهلوی در سفر تیرماه سال ۱۳۴۳ به آمریکا، با اعطای مصونیت قضایی به مستشاران آمریکایی موافقت کرد و در مقابل، وعده دریافت وامی به مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار داده شد. این مصوبه در ادامه در مجلس شورای ملی به تصویب رسید و اعتراض شدید امام خمینی(ره) را برانگیخت.
اعتراض تاریخی امام خمینی(ره) به پایمال شدن عزت ملت ایران
تدینی با اشاره به واکنش امام خمینی(ره) اظهار کرد: امام پس از اطلاع از تصویب این قانون، در چهارم آبانماه ۱۳۴۳ سخنرانی تاریخی و صریحی در اعتراض به آن ایراد کردند و با تأکید بر پیامدهای این مصوبه برای استقلال کشور فرمودند:ما را فروختند، استقلال ما را فروختند، عزت ما پایمال شد، عظمت ایران از بین رفت.
وی افزود: اعتراض امام خمینی(ره) به کاپیتولاسیون، نشاندهنده مخالفت قاطع ایشان با سلطه بیگانگان و نادیده گرفتن حقوق ملت ایران بود. این موضعگیری تاریخی در نهایت با واکنش رژیم پهلوی مواجه شد و امام خمینی(ره) در سیزدهم آبانماه سال ۱۳۴۳ به ترکیه تبعید شدند.
وی با اشاره به اهمیت سیزدهم آبانماه خاطرنشان کرد: تبعید امام خمینی(ره) در سال ۱۳۴۳، شهادت دانشآموزان در سال ۱۳۵۷ و تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸، از رویدادهای مهمی هستند که این روز را به نماد مبارزه ملت ایران با استکبار جهانی تبدیل کردهاند.
لغو کاپیتولاسیون؛ دستاورد انقلاب اسلامی در احیای استقلال کشور
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیامدهای کاپیتولاسیون، به ماجرای مرگ دختر ۱۱ سالهای به نام ایران سلیمی در کرمانشاه پرداخت و گفت: بر اساس روایت مطرحشده، این کودک در حادثهای که یک درجهدار آمریکایی هنگام رانندگی ایجاد کرد، بهشدت مجروح شد و چند روز بعد جان باخت؛ اما مصونیت قضایی ناشی از کاپیتولاسیون، امکان رسیدگی عادی به پرونده این فرد در ایران را با محدودیت مواجه کرد.
تدینی تأکید کرد: با پیروزی انقلاب اسلامی، قانون کاپیتولاسیون لغو شد و یکی از مظاهر آشکار تحقیر استقلال و حاکمیت ملی ایران از میان رفت. شناخت این بخش از تاریخ معاصر کشور، اهمیت مبارزه ملت ایران با سلطهطلبی بیگانگان و ضرورت پاسداری از استقلال و عزت ملی را برای نسل امروز روشن میکند.
دیدگاهتان را بنویسید