به گزارش پایگاه خبری تحلیلی«نسیم محلات»،فاطمه جعفری،فعال رسانه به مناسبت بزرگداشت شیخ مفید در یادداشتی نوشت:روز بزرگداشت شیخ مفید فرصتی برای یادآوری نقش کمنظیر یکی از برجستهترین متکلمان و فقهای جهان تشیع است؛ اندیشمندی که در قرن چهارم هجری با برافراشتن پرچم عقلانیت و استدلال، فضای علمی زمانه را دگرگون کرد. نام او در تاریخ اسلام بهعنوان شخصیتی اثرگذار و بنیانگذار مکتبی نو در کلام شیعی ماندگار شده است.
قرن چهارم هجری، دوران شکوفایی علوم و تمدن اسلامی بود؛ دورهای که مکاتب کلامی شکل گرفته و مردم در پیروی از فقها دستهبندی شده بودند. در مراکز علمی شیعه، هرچند اندیشمندانی چون ابنابیعقیل و ابنجنید اسکافی بر نقش عقل در فقه و کلام تأکید داشتند، اما فضای غالب تحت تأثیر اهل حدیث بود. در میان اهل سنت نیز معتزله و اشاعره میداندار مناظرات علمی عصر به شمار میرفتند. در همین بستر پیچیده بود که شیخ مفید، این متکلم برجسته با گرایشهای عقلی، در اواخر قرن چهارم درخشید و مسیر تازهای در اندیشه شیعی گشود.
شیخ مفید با بهرهگیری از منطق استدلال، حضور فعال در مناظرات و تسلط کمنظیر بر منابع، توانست به بسیاری از مسائل نوپیدا و اشکالات کلامی پاسخ دهد. آثار او طیف وسیعی از مباحث فقهی و اعتقادی را در بر میگیرد و هنوز پس از گذشت قرنها، مرجع مطالعات حوزوی است. دقت عملی او در جمعبندی روایتها و شیوه عقلگرایانهاش، کلام شیعی را وارد مرحلهای تازه کرد و جایگاه علمی او را در بغداد تثبیت ساخت.
در کنار نبوغ علمی، وجه تربیتی شیخ مفید نیز نقشی تعیینکننده در تاریخ علمی اسلام داشت. تربیت شاگردانی چون سید مرتضی و شیخ طوسی، که خود بعدها ستونهای فقه و کلام شیعه شدند، نشان میدهد که تأثیر او تنها به تألیف آثار محدود نماند، بلکه نسلی تازه از اندیشمندان را وارد عرصه اندیشه کرد. همین ویژگیها موجب شده نام شیخ مفید در میان ماندگارترین چهرههای فکری اسلام قرار گیرد.
بازخوانی میراث این عالم بزرگ میتواند در مواجهه با چالشهای فکری امروز و تقویت بنیه علمی طلاب نقش مهمی داشته باشد.
روز بزرگداشت شیخ مفید تنها یادآوری تاریخ نیست؛ بلکه فرصتی برای بازگشت به مکتبی است که عقلانیت، استدلال و گفتوگوی علمی را اساس حرکت خود قرار داد. میراث او، پلی میان سنت و نیازهای فکری امروز جامعه است و بازخوانی آن میتواند مسیر پژوهشهای نوین در حوزه دین را روشنتر کند.
دیدگاهتان را بنویسید