به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «نسیم محلات»،سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان محلات ،دکتر محسن اسماعیلی در جشن بزرگداشت هفته جهانی سالمندان که در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد، با اشاره به اینکه آگاهی عمومی درباره بیماری آلزایمر در مقایسه با بیماریهای مزمنی مانند فشار خون و دیابت کمتر است، اظهار کرد: وقتی نام آلزایمر مطرح میشود، نخستین چیزی که به ذهن افراد میرسد «فراموشی» است، در حالی که فراموشی تنها یکی از ابعاد این بیماری محسوب میشود و هر فراموشی سادهای نیز به معنای ابتلا به آلزایمر نیست.
وی افزود: با افزایش سن، کاهش نسبی قدرت یادگیری و حافظه میتواند طبیعی باشد. برای مثال ممکن است یک سالمند جزئیاتی را موقتاً فراموش کند و پس از مدتی آن را به یاد بیاورد یا در استفاده از فناوریها و وسایل جدید مانند تنظیم تلویزیونهای جدید با دشواری مواجه شود؛ این موارد بهتنهایی نمیتواند دلیلی برای نسبت دادن بیماری آلزایمر به فرد باشد.
اسماعیلی ادامه داد: آنچه باید خانوادهها را هوشیار کند، بروز مداوم و تدریجی اختلالات حافظه و شناختی است؛ بهگونهای که زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهد. برای نمونه، اگر سالمندی که سالها یک مسیر آشنا را طی کرده، ناگهان و به شکل تکرارشونده مسیر را گم کند یا در انجام کارهایی که پیشتر بهراحتی انجام میداده دچار مشکل شود، این موضوع نیازمند بررسی پزشکی است.
وی با تأکید بر ضرورت مراجعه به پزشک در صورت مشاهده افت حافظه گفت: نخستین اقدام خانوادهها باید مراجعه به پزشک، بهویژه پزشک خانواده باشد. در شهرستان محلات نیز در قالب یک طرح پایلوت، موضوع پزشک خانواده در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: افت حافظه دلایل مختلفی دارد و پیش از اینکه تشخیص آلزایمر مطرح شود، باید عوامل گوناگون بررسی شوند. اختلال خواب، افسردگی، مشکلات تیروئیدی، عوارض برخی داروهای مورد استفاده برای بیماریهایی مانند فشار خون و دیابت، کمبود برخی ویتامینها و حتی کمشنوایی میتوانند در ایجاد یا تشدید مشکلات شناختی و حافظه نقش داشته باشند.
سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان محلات با اشاره به برخی نشانههایی که خانوادهها باید نسبت به آنها حساس باشند، گفت: فراموش کردن اتفاقات اخیر، پرسیدن مکرر و تکراری یک سؤال، گم کردن مسیرهای آشنا، تغییر تدریجی در رفتار و شخصیت، ناتوانی در انجام امور مالی و بانکی که فرد پیشتر بهخوبی انجام میداده، کاهش توانایی در صحبت کردن و پیدا کردن کلمات مناسب و حتی ایجاد مشکل در کارهای آشنایی مانند آشپزی، از جمله نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
وی تأکید کرد: البته حتی مشاهده یکی از این موارد در یک نوبت نیز به معنای ابتلا به آلزایمر نیست؛ آنچه اهمیت دارد تکرار، تداوم و پیشرفت این علائم و تأثیر آنها بر کیفیت زندگی فرد است.
وی آلزایمر را بیماریای طیفی و تدریجی دانست و اظهار کرد: این بیماری در مراحل خفیف، متوسط و شدید بروز پیدا میکند. در مرحله خفیف، ممکن است فراموشی اتفاقات اخیر و اختلال در انجام کارهای پیچیدهتر مشاهده شود. در مرحله متوسط، مشکلات زبانی و شناختی افزایش پیدا میکند و در مراحل شدید، فرد ممکن است برای انجام بسیاری از امور روزمره به اطرافیان وابسته شود.
وی افزود: برخلاف تصور عمومی، آلزایمر یک بیماری نیست که به شکل ناگهانی ایجاد شود. اگر تغییرات شناختی و حافظه بهصورت ناگهانی اتفاق بیفتد، باید فرد مجدداً توسط پزشک بررسی شود؛ چراکه چنین وضعیتی میتواند دلایل دیگری داشته باشد.
اسماعیلی با بیان اینکه درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد، گفت: با این حال، شناسایی زودهنگام بیماری و کنترل عوامل خطر میتواند در کاهش سرعت پیشرفت آن مؤثر باشد. برخی عوامل مانند افزایش سن قابل کنترل نیستند، اما کنترل فشار خون و قند خون، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه مناسب و ترک دخانیات از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به حفظ سلامت شناختی کمک کنند.
وی در ادامه به اهمیت داشتن برنامه روزانه برای سالمندان اشاره کرد و گفت: میتوان یک الگوی ساده «۳۰-۳۰-۳۰» را برای سالمندان در نظر گرفت؛ به این صورت که روزانه ۳۰ دقیقه فعالیت ذهنی مانند مطالعه، حل جدول، یادگیری مهارت جدید یا انجام بازیهای فکری داشته باشند، ۳۰ دقیقه به ارتباطات اجتماعی اختصاص دهند و با خانواده و دوستان گفتوگو کنند و ۳۰ دقیقه نیز فعالیت بدنی متناسب با توانایی جسمی خود مانند پیادهروی یا تمرینات تعادلی و هوازی انجام دهند.
وی خاطرنشان کرد: فعالیتهای سالمندان باید از حالت منفعل به سمت فعالیتهای فعال و متنوع حرکت کند. صرفاً تماشای تلویزیون یا انجام فعالیتهای تکراری کافی نیست؛ مطالعه یک کتاب، یادگیری یک دستور غذایی جدید، انجام بازیهای فکری با اعضای خانواده یا یادگیری یک مهارت تازه میتواند تنوع و تازگی بیشتری برای ذهن ایجاد کند.
سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان محلات همچنین بر نقش خانواده در برخورد صحیح با سالمندان مبتلا به اختلالات شناختی تأکید کرد و گفت: خانوادهها باید بدانند تغییراتی که در حافظه، شناخت و آگاهی فرد مبتلا به آلزایمر ایجاد میشود، ناشی از بیماری است و نباید آن را به لجبازی یا بیتوجهی سالمند نسبت دهند.
وی افزود: اگر سالمند یک سؤال را چندین بار تکرار میکند، نباید با او وارد بحث شویم یا او را سرزنش کنیم. باید با آرامش با سالمند صحبت کنیم، پرسشهای ساده و قابل فهم مطرح کنیم و تا جایی که امکان دارد استقلال او را حفظ کنیم. حتی در مراحل پیشرفته، اگر سالمند توانایی انجام کارهایی مانند پوشیدن لباس را دارد، بهتر است اجازه دهیم این کار را خودش انجام دهد.
وی ایمنسازی محیط خانه را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: محیط زندگی سالمند باید تا حد امکان ایمن باشد و خانواده برای او برنامه روزانه منظم و قابل پیشبینی ایجاد کند. هدف این است که ضمن افزایش ایمنی و سلامت سالمند، استقلال او نیز تا جای ممکن حفظ شود.
وی در پایان تأکید کرد: شاید نتوانیم از بروز همه بیماریها جلوگیری کنیم، اما میتوانیم با شناخت زودهنگام علائم، شناسایی عوامل خطر و مراجعه بهموقع به پزشک، روند بیماری را مدیریت کنیم. در مورد سالمندان نیز نباید تنها به طول عمر توجه داشته باشیم؛ آنچه اهمیت بیشتری دارد، کیفیت زندگی در طول این سالهاست.
دیدگاهتان را بنویسید