سامان سلیمی،شاعر معاصر شهرستان محلات در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار «نسیم محلات»،با استناد به پیوند شعر استاد شهریار با سنت ادبی فارسی اظهار داشت:اگر بخواهیم یک سخن ادبی را از حافظ دنبال کنیم، قطعاً در دوران معاصر به شهریار خواهیم رسید.
وی مهمترین ویژگی شعر شهریار را «زیست شاعرانه» دانست و تصریح کرد: شهریار زندگیِ زیستشاعرانه داشت و آن زیست را تبدیل به شعر میکرد.
وی در تبیین وجه تمایز شهریار از دیگر شاعران دوزبانه خاطرنشان کرد: چیزی که شهریار را متمایز میکند، مجموعههایی از اشعار است که هر کدام برای خودشان هویتی جدا داشتند. مجموعهای که به نام «حیدربابا» سروده و منتشر شد، به زبان ترکی، هویتی قوی آذری داشت؛ همان هویتی که باعث شد شهریار متمایز شود. از طرفی در شعرهای فارسیاش نیز آن هویت به صورت ملی تجلی پیدا میکرد.
شعر؛ پناهگاه امن در عصر بمباران اطلاعاتی
سلیمی با تأکید بر جایگاه بیبدیل شعر در انتقال تجربههای انسانی اظهار داشت: زبان برای بیان فرهنگ و بسیاری از موضوعات همیشه وجود داشته و مهمترین بخش ابزار زبان، ابزار شعر است. چه در دورانی که ما الان بحث فضای مجازی را داریم و با نسلهایی طرف هستیم که تمامی اطلاعات زندگی خود را از فضای مجازی میگیرند، باز هم با ابزار شعر طرفیم؛ چراکه خیلی از بخشهای زندگی انسانی فقط با شعر قابل بیان و قابل انتقال است. به همین خاطر شعر جایگاه خودش را از دست نداده و به این راحتیها هم جایگاهش را از دست نمیدهد.
شعر امروز ایران؛ آینه تمامنمای فرهنگ و تمدن اصیل ایرانی
وی درباره توانمندی شعر امروز ایران در بازتاب فرهنگ و تمدن اصیل ایرانی و دغدغههای انسان معاصر گفت: اگر جریانشناسی شعر فارسی را در پنجاه سال گذشته بررسی کنیم، از دهه پنجاه و شصت تا امروز، به این نتیجه میرسیم که شعر امروز فارسی توانسته خودش را با روزگار خودش تطبیق بدهد.
این شاعر جوان محلاتی با اشاره به ظرفیت تاریخی شعر فارسی برای پذیرش واژگان و معناهای جدید افزود: شعر فارسی جایگاهی دارد و ابزارهایی دارد که میتواند واژگان جدید را در خودش جای بدهد. از سعدی که شعر فارسی و عربی میگفت تا مولانا که حتی ابیاتی به زبان لاتین و رومی دارد تا امروز، میبینیم که شعر فارسی این قابلیت را دارد که واژگان جدید را در خودش جای بدهد و بتواند معناهای مدرن برای زندگی مدرن درست کند؛ علاوه بر اینکه بتواند اصالت خودش را حفظ کند و خودش را با زندگی مدرن بشر امروز تطبیق بدهد.
شاعران؛ پیامبرانی که تلخیها را به حلاوت شعر تبدیل کردند
سلیمی با استناد به نمونههای تاریخی اظهار داشت: اگر به تاریخ ادبیات نگاه کنیم، ما همیشه در کنار زشتیها و سختیها شاعرانی داشتهایم که آمدهاند و این تلخی را گرفتهاند و به حلاوت شعر تبدیل کردهاند.
وی با یادآوری همعصری سعدی و حافظ با حمله مغول به ایران تصریح کرد: همیشه در کنار تلخیها، شاعران میآمدند از این تلخیها حلاوتی را دریافت میکردند یا آن تلخی را تبدیل به شیرینی میکردند و آن را مینوشتند. برای اینکه شاعران پیامبرانی بودند که میخواستند به مردم بگویند این تلخیها گذراست، اینها رد میشوند و آنچه باقی میماند زبان فارسی است، آنچه باقی میماند ایران است و آنچه باقی میماند حال خوشی است که بر افراد حتی در لحظه دست میدهد.
توصیه به شاعران جوان؛ آینه روزگار جامعه باشید
سلیمی خطاب به شاعران جوانی که میخواهند در این دوره زمانی شعرهایشان شنیده و خوانده شود، توصیه کرد:شاعر باید آینه جامعه خودش باشد. شاعرانی که فقط عاشقانهسرایی میکنند یا فقط در یک زمینه شعر میگویند، با اینکه کارشان قابل تقدیر است، ولی در یک جریان شعری قرار میگیرند که شاید کمتر بتوانند دیده شوند و کمتر به ظهور برسند.
وی افزود:ما هر چقدر هم تلاش کنیم که شعر عاشقانه بگوییم، باز به آن عاشقانهسرایی تاریخ ادبیات ایران نخواهیم رسید. به همین خاطر بهترین راه این است که آینه روزگار جامعه باشند و بر اساس لحظاتی که بر جامعه ما میگذرد شعر بگویند. این در لحظه بودن باعث میشود که شاعران بیشتر شنیده شوند و بیشتر دیده شوند.
این شاعر معاصر محلاتی با اشاره به ویژگیهای جهان مدرن خاطرنشان کرد: یکی از ویژگیهای جهان مدرن همین است که باید اشعاری باشند که افراد دیگر نخواهند به معناهای عمیق و دستنیافتنی فکر بکنند؛ افراد شعری را میخوانند که بتواند آن لحظهشان را بیان کند و در لحظه به آنها لذت بدهد. پس ما باید آینه جامعه خودمان باشیم و بتوانیم جامعیتی ایجاد کنیم که این شعرِ لحظات سخت یک جامعه گفته شده باشد.
ضرورت آشتی با شعر فارسی؛ روزی یک رباعی بخوانیم
سلیمی با اشاره به ضرورت آشتی مردم با شعر فارسی گفت:ما باید با شعر فارسی آشتی کنیم. خیلی وقتها از افرادی که در جامعه میبینیم آخرین بار کی شعر خواندید؟ از شعر کدام شاعر لذت بردید؟ چند ماه یا چند سال از آخرین باری که شعر مطالعه کردهاند، گذشته است.
وی با ارائه پیشنهادی عملی برای ترویج فرهنگ شعرخوانی در کشور تصریح کرد: باید این فرهنگ در کشور جا بیفتد که بتوانیم حداقل روزی یک غزل بخوانیم یا روزی یک ربع شعر بخوانیم. یک رباعی دو بیت از چهار مصرع است، کمتر از یک دقیقه خواندنش زمان میبرد. اما اگر روزی یک رباعی بخوانیم، بعد از یک سال سیصد و شصت رباعی خواندهایم و این باعث میشود که مغز پر از مفاهیم جدید شود و بتوانیم با یک دیدگاه نو به جهان نگاه کنیم.
دیدگاهتان را بنویسید