امر به معروف؛ نگهبان احکام الهی و ضامن سلامت جامعه

حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا رضایی،دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر شهرستان محلات در گفتگو اختصاصی با خبرنگار«نسیم محلات»در تشریح فلسفه و اهمیت امروزه معروف و نهی از منکر، این فریضه بزرگ اسلامی اظهار داشت: امر به معروف و نهی از منکر تنها یک توصیه اخلاقی برای اصلاح فردی نیست، بلکه مسئولیتی اجتماعی برای حفظ سلامت اخلاقی، فرهنگی و دینی جامعه است. قرآن کریم نیز به همین دلیل مسلمانان را «بهترین امت» معرفی می‌کند که مردم را به خوبی دعوت و از بدی بازمی‌دارند.

حجت الاسلام رضایی با بیان اینکه این فریضه نشان‌دهنده مسئولیت‌پذیری مسلمانان در برابر سرنوشت جامعه خود است، افزود: تفاوت اصلی این فریضه با نماز و روزه در این است که عبادات بیشتر جنبه فردی دارند، اما امر به معروف «نگهبان احکام الهی» است. اگر جامعه نسبت به انحرافات بی‌تفاوت شود، به تدریج ارزش‌های دینی کمرنگ شده و حتی عبادات فردی نیز تحت‌الشعاع قرار می‌گیرند؛ لذا روایات نیز تأکید دارند که با اجرای این فریضه، سایر واجبات برپا می‌مانند.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر شهرستان محلات به ارتباط تنگاتنگ قیام امام حسین(ع) با این فریضه اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین اهداف قیام عاشورا، احیای امر به معروف و نهی از منکر بود. حضرت سیدالشهدا(ع) در وصیت‌نامه خود صراحتاً می‌فرمایند: «من برای اصلاح امت جدم قیام کردم؛ می‌خواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم.»

وی ادامه داد: در زمان حکومت یزید، ارزش‌های اسلامی دچار تحریف و فساد گسترش یافته بود. امام حسین(ع) با قیام خود این پیام تاریخی را دادند که در برابر انحراف‌های بزرگ نباید سکوت کرد، حتی اگر این ایستادگی سنگین‌ترین هزینه‌ها را در پی داشته باشد. از این رو، عاشورا را باید بزرگ‌ترین و ماندگارترین جلوه عملی این فریضه دانست.

وی در پاسخ به تفاوت این فریضه با سایر مفاهیم اجتماعی مانند نصیحت و انتقاد تصریح کرد: نصیحت یک توصیه خیرخواهانه و دوستانه برای رشد فرد است و انتقاد نیز بیان نقاط ضعف با هدف بهبود است؛ اما امر به معروف و نهی از منکر یک «وظیفه شرعی و دینی» است که شرایط، احکام و مرزهای مشخصی دارد. هر امر به معروفی نوعی خیرخواهی است، اما هر نصیحت یا انتقادی الزاماً در چارچوب این فریضه دینی قرار نمی‌گیرد.

حجت الاسلام رضایی با اشاره به اینکه اجرای صحیح این فریضه آثاری چون گسترش فضایل اخلاقی، کاهش فساد، تقویت همبستگی اجتماعی و جلوگیری از عادی‌شدن گناه را در پی دارد، به تشریح مصادیق معروف و منکر در جامعه امروز پرداخت و گفت: از نگاه تعالیم اسلامی، امروزه مهم‌ترین معروف‌ها شامل دفاع از حرم، حریم ایران و انقلاب اسلامی، روحیه استکبارستیزی، عدالت‌خواهی، حفظ بنیان خانواده، رعایت قانون و مبارزه با فساد و تبعیض است.

وی به تشریح مهم‌ترین منکرهای روز جامعه پرداخت و خاطرنشان کرد: متأسفانه امروزه بی‌توجهی به عفاف و حجاب در برخی بانوان، کم‌کاری و کم‌توجهی برخی مسئولان، تهمت و تخریب شخصیت افراد، شیوع آسیب‌های اجتماعی مانند اعتیاد و طلاق، و بی‌تفاوتی نسبت به حقوق مردم از بارزترین منکرها محسوب می‌شود که نیازمند عزم عمومی برای نهی از آن‌هاست.

حجت الاسلام رضایی در پایان با هشدار نسبت به اشتباهات رایج در اجرای این فریضه الهی، تأکید کرد: مهم‌ترین آسیب‌ها در این حوزه، نداشتن آگاهی کافی نسبت به احکام و شرایط آن، استفاده از بهانه‌تراشی‌ها برای تعطیل کردن این واجب الهی، و بی‌توجهی به اولویت‌هاست؛ گاهی اوقات متأسفانه منکرهای بزرگ نادیده گرفته می‌شوند.

وی در پایان متذکر شد: در مکتب اهل‌بیت(ع)، امر به معروف و نهی از منکر باید با اخلاص، علم، حکمت، احترام، رعایت مراتب و با در نظر گرفتن احتمال تأثیر انجام شود تا به جای ایجاد تنش، به اصلاح واقعی جامعه بینجامد.